070 415 21 82 [email protected] Anna Paulownastraat 14, Den Haag

Gids ·

Een monument kopen en verbouwen in Den Haag

Een monument kopen is een keuze voor een huis met een verhaal, en voor regels die verder gaan dan bij een gewoon huis. Wat geldt er bij een rijksmonument, een gemeentelijk monument en een huis in een beschermd stadsgezicht, en hoe vaak zegt Den Haag ja tegen een verbouwing?

Monumentale gevel van Koningin Emmakade 198

Den Haag heeft veel oude huizen, maar oud is nog geen monument. Extra regels gelden pas als het pand of de plek een beschermde status heeft. Er zijn drie vormen, en ze werken elk anders.

Drie soorten bescherming

  • Rijksmonument. Het pand staat in het monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Voor vrijwel elke wijziging die het monument raakt, binnen of buiten, heeft u een omgevingsvergunning nodig. Gewoon onderhoud waarbij niets aan het uiterlijk of de constructie verandert, valt daar niet onder.
  • Gemeentelijk monument. De gemeente heeft het pand aangewezen. Wat u wel en niet mag, staat in de regels van de gemeente in het omgevingsplan. Vaak gaat het vooral om de gevels, het dak en wat vanaf de straat te zien is.
  • Beschermd stadsgezicht. Hier is niet één pand beschermd, maar het beeld van een hele straat of buurt. Nederland telt volgens de Rijksdienst 472 rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten.

Of uw adres een monument is of in een beschermd gezicht ligt, ziet u in het monumentenregister van de Rijksdienst, op de monumentenlijst van de gemeente Den Haag en in het Omgevingsloket.

Wonen in een beschermd stadsgezicht

Voor kopers is het beschermde stadsgezicht vaak de grootste verrassing. Het huis zelf is geen monument, maar aan de straatkant mag vrijwel niets zonder vergunning. Ook bij onderhoud ligt de lat hoger: wie houten kozijnen door kunststof vervangt of de kleur of het materiaal van de gevel verandert, heeft al snel een vergunning nodig. Slopen vraagt in een beschermd gezicht altijd een vergunning. Aan de achterkant is er meer ruimte, zolang het niet aan de straat of een ander openbaar gebied grenst.

Hoe vaak Den Haag ja zegt

Volgens PandAtlas kwamen er in Den Haag van november 2024 tot en met oktober 2026 41 aanvragen voor een monumentenvergunning binnen. Van de 38 besluiten in die periode waren er 36 een vergunning en 2 een weigering: 95% verleend. Het aantal aanvragen steeg licht, van 19 in het eerste jaar naar 22 in het tweede. Monumenten zijn in Den Haag 0,5% van alle aanvragen, tegen 1,3% landelijk.

Lees dat percentage met enige voorzichtigheid. Wie een monument wil verbouwen, gaat meestal eerst in vooroverleg met de gemeente, en een plan dat geen kans maakt, wordt dan vaak aangepast of niet ingediend. Plan dat overleg in voordat u de architect laat doortekenen.

Oud is niet hetzelfde als beschermd

In sommige Haagse wijken is bijna alles van vóór 1940. In Rustenburg en Oostbroek staat 96% van de woningen in een pand van vóór 1940, in het Valkenboskwartier 93% en in de Vruchtenbuurt 90%. Dat zegt iets over de leeftijd van de huizen, niet over hun status: die verschilt per adres. Zoek het op in het register voordat u plannen maakt. Voor een pand zonder beschermde status gelden de gewone regels; hoe vaak de gemeente dan ja zegt, staat in vergunning voor verbouwen in Den Haag.

Rustenburg en Oostbroek96%
Valkenboskwartier93%
Vruchtenbuurt90%
Geuzen- en Statenkwartier77%
Regentessekwartier72%
Vogelwijk71%
Bomen- en Bloemenbuurt70%
Duinoord67%
Archipelbuurt65%
Zeeheldenkwartier65%
Van Stolkpark en Scheveningse Bosjes62%
Willemspark59%
Aandeel van de woningen in een pand van vóór 1940, per wijk (BAG, via PandAtlas)
Bekijk als tabel
WijkAandeel
Rustenburg en Oostbroek96%
Valkenboskwartier93%
Vruchtenbuurt90%
Geuzen- en Statenkwartier77%
Regentessekwartier72%
Vogelwijk71%
Bomen- en Bloemenbuurt70%
Duinoord67%
Archipelbuurt65%
Zeeheldenkwartier65%
Van Stolkpark en Scheveningse Bosjes62%
Willemspark59%

Waar u op let bij de aankoop

  • Vraag naar de status. Staat er in de verkoopinformatie niets over, controleer het dan zelf in het register. De status gaat mee met het pand.
  • Laat een bouwkundige keuring doen door iemand die monumenten kent. Houten balklagen, kalkmortel en oude funderingen vragen om ander herstel dan nieuwbouw.
  • Reken met tijd. Een verbouwing aan een monument duurt langer, door het vooroverleg, de vergunning en het vakwerk dat nodig is.
  • Kijk naar financiering. Het Nationaal Restauratiefonds verstrekt leningen voor het herstel van rijksmonumenten. Of en tegen welke voorwaarden dat voor uw pand kan, hoort u van het fonds zelf.

Monumentale en karaktervolle woningen zijn waar wij ons als makelaar in Den Haag in hebben gespecialiseerd. Een monument verkopen vraagt om een koper die de waarde ervan ziet en weet waar hij aan begint. Vraag hieronder een waardebepaling aan als u wilt weten wat uw pand waard is.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of een huis een monument is?

Kijk in het monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, op de monumentenlijst van de gemeente Den Haag en in het Omgevingsloket. Ook of een adres in een beschermd stadsgezicht ligt, ziet u daar.

Heb ik een vergunning nodig om een monument te verbouwen?

Bij een rijksmonument voor vrijwel elke wijziging die het monument raakt, binnen of buiten; gewoon onderhoud zonder verandering van uiterlijk of constructie niet. Bij een gemeentelijk monument staat in het omgevingsplan wat wel en niet mag.

Mag ik kunststof kozijnen plaatsen in een beschermd stadsgezicht?

Daarvoor heeft u al snel een vergunning nodig. In een beschermd gezicht geldt ook voor onderhoud dat kleur en materiaal niet zomaar mogen veranderen.

Hoe vaak verleent Den Haag een monumentenvergunning?

Van november 2024 tot en met oktober 2026 vielen 38 besluiten, waarvan 36 een vergunning en 2 een weigering: 95% verleend (PandAtlas).

Bronnen: PandAtlas, monumentenvergunningen in Den Haag, november 2024 tot en met oktober 2026, en bouwjaren per wijk uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (Kadaster) via PandAtlas, stand 19 november 2026, licentie CC BY 4.0; Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, aantal beschermde stads- en dorpsgezichten.

Waardebepaling

Een monumentaal pand kopen of verkopen?

Laat uw adres achter voor een persoonlijke waardebepaling. Wij nemen contact met u op om een afspraak bij u thuis te maken.

Liever bellen? 070 415 21 82

Wij gebruiken uw gegevens alleen om op uw vraag te reageren.